Bilgisayar virüsü
Bilgisayar virüsü
Bilgisayar virüsleri aslında "çalıştığında
bilgisayarınıza değişik | (...) r geçerlidir.
Windows Installer is available for Windows 98.
Türkçesi: Windows |
| şekillerde zarar verebilen" bilgisayar programlarıdır. Eğer bu programlar
(ya da | 98 için Windows Installer vardır.
Financial funtions are not available |
virüs kodları) herhangi bir şekilde çalıştırılırsa programlanma şekline
göre bilgisayarınıza | in JavaScript.
Türkçesi: JavaScript için finansal fonksiyonlar yer almaz.
Along |
zarar vermeye başlar. Ayrıca tüm virüs kodları (bilinen
adıyla virüsler) | with (Birlikte)
Along with the Bytes Written counter this gives an |
| bir sistemde aktif hale geçirildikten sonra çoğalma (bilgisayarınızdaki
diğer dosyalara | overall indication of byte traffic across Winsock Proxy connections.
Türkçesi: Bytes |
yayılma ağ üzerinden diğer bilgisayarlara bulaşma vb.) özelliğine
sahiptir.
Bilgisayar | Writtn sayacıyla birlikte bu Winsock Proxy bağlantıları arasındaki bayt trafiği |
| virüslerinin popüler bulaşma yollarından birisi "virüs kapmış bilgisayar
programları" dır. | hakkında genel bir bilgi verir.
You will find View menu |
Bu durumda virüs kodu bir bilgisayar programına (sözgelimi
sık kullandığınız | along with several toolbar button.
Türkçesi: Çeşitli araç çubuğu düğmesiyle |
| bir kelime işlemci ya da beğenerek oynadığınız bir
oyun programı) | birlikte View menüsünü bulacaksınız.
in terms of ('a göre)
In terms |
virüsü yazan (ya da yayan) kişi tarafından eklenir.
Böylece virüslü | of Exchange Server configuration demand dial router connection is the |
| bu programları çalıştıran kullanıcıların bilgisayarları "potansiyel olarak" virüs
kapabilirler. Özellikle | same as a dial-up connection.
Türkçesi: Exchange Server yapılandırmasına göre |
| internet üzerinde dosya arşivlerinin ne kadar sık kullanıldığını
düşünürsek tehlikenin | isteğe bağlı çevirmeli router bağlantısı çevirmeli bağlantı ile aynıdır.
A |
boyutlarını daha da iyi anlayabiliriz.
Virüslenmiş program çalıştırıldığında
bilgisayar virüs | scan strategy can be much less costly in terms of |
kodu da genellikle bilgisayarınızın hafızasına yerleşir ve potansiyel
olarak zararlarına | total I/O and time.
Türkçesi: Bir inceleme stratejisi toplam I/O |
başlar. Bazı virüsler sabit diskinizin ya da disketlerinizin
"boot sector" | ve zaman bakımından daha az maliyetli olabilir.
Prompts (istemek sormak)
Configuration Wizard |
| denilen ve bilgisayar her açıldığında ilk bakılan yer
olan kısmına | prompts you to select the type of the file.
Türkçesi: |
yerleşir. Bu durumda bilgisayarınız her açıldığında "virüslenmiş" olarak
açılır. Benzer | Yapılandırma sihirbazı dosya türünü seçmenizi ister.
Distinct (farklı)
Discovery and client |
şekilde kendini önemli sistem dosyalarının (MSDOS ve windows
için COMMAND.COM | installation are two distincted processes that occur in adding a |
gibi) peşine kopyalayan virüsler de vardır.
Genellikle her
virüsün bir | client to an SMS site
Türkçesi: Discovery ve istemci kurulumu bir |
adı vardır (Cansu Stoned Michaelangelo Brain Einstein vb
gibi).
VİRÜS | istemcinin SMS sitesinde eklenmesinde oluşan iki ayrı işlemdir.
Encounter (karşılaşmak)
If |
ÇEŞİTLERİ
Bilgisayar virüslerini genel olarak 2 grupta toplamak
mümkün:
• | you have ordered anything through the Web you have probably |
Dosyalara bulaşan virüsler
• Bilgisayarın sistem alanlarına bulaşan
virüsler
İlk | encountered the forms.
Türkçesi: Web üzerinde herhangi bir şey sipariş |
gruba girenler genellikle kullanıcının çalıştırdığı programlara (söz gelimi
dos için | ettiyseniz büyük olasılıkla formlarla karşılaşmışsınızdır.
Discrepancies (çelişki farklılık uyumsuzluk)
Setup reports |
.EXE ve .COM) bulaşır. Bazen başka tür sistem
dosyalarına da | discrepancies.
Türkçesi: Kurulum programı (setup) uyumsuzlukları gösterir.
It shows severe performance |
(.OVL .DLL .SYS gibi) bulaşabilirler. Programların virüslenmesi iki
yolla olur: | discrepancies between servers.
Türkçesi: Sunucular arasında ciddi performans farklılıklarını gösterir. |
| Ya virüs kodu bilgisayarın hafızasına yerleşmiştir ve her
program çalıştırılışta |
Anticipation (beklemek ummak kestirmek)
Active Directory using more space than anticipated. |
| o programa bulaşır; ya da hafızaya yerleşmeden sadece
"virüslü program |
Türkçe: Active Directory beklenenden daha çok yer kullanıyor.
It can |
her çalıştırılışında" etkisini gösterebilir. Ancak virüslerin çoğu kendini
bilgisayarın hafızasına | be very difficult to anticipate future user needs.
Türkçe: Gelecekteki |
yükler.
İkinci gruba giren virüsler ise bilgisayarın ilk
açıldığında kontrol | kullanıcı gereksinimlerini kestirmek zor olabilir.
Degree (derece)
That program allows you |
| ettiği özel sistem alanlarına (boot sector) ve özel
sistem dosyalarına | interact with them to some degree.
Türkçesi: O program belli |
(command.com gibi) yerleşirler.
Bazı virüsler ise her iki
şekilde de | bir derece etkileşimde bulunabilmenize olanak sağlar.
It provides a very |
zarar verebilir.
1. Bazı virüsler virüs arama programları
tarafından saptanmamak | high degree of flexibility.
Türkçesi: Yüksek derecede esneklik sağlar.
It |
için bazı "gizlenme" teknikleri kullanırlar (Stealth Virüsleri).
2.
Bazı tür | provides highest degree of interoperability with other tools.
Türkçesi: Diğer |
virüsler ise çalıştırıldığında kendine benzer başka virüsler üretir
(Polymorphic virüsler). | araçlarla yüksek derecede etkileşim sağlar.
Adhere (kurallara uymak bağlanmak)
Document does not |
| (Bu tip virüslein ilk örneklerinden olan Dark Avanger
ve Cascade | adrehe to XML rules.
Türkçesi: Belge XML kurallarına uymaz.
We |
bilgisayar sistemlerine ciddi zararlar vermişlerdir). Bazı virüsler doğrudan
data dosyalarını | must implement all necessary security meausures needed to adhere to |
bozabilirler. Birçok virüs .DAT .OVR .DOC gibi çalıştırılabilir
olmayan dosyaları | the previously defined security.
Türkçesi: Daha önce tanımlanan güvenliği karşılamak |
| hedef alıp bozabilmektedir. Ancak bilgisayar virüsleri de bir
çeşit "bilgisayar | için gerekli tüm güvenlik önlemlerini uygulamalıyız.
Client computers adhere to |
programları" olduğundan virüsün yayılabilmesi için mutlaka virüs kodunun
çalışması lazım. | the minimum requirements as described above.
Türkçesi: İstemci bilgisayarlar yukarıda |
Bu yüzden söz gelimi bir düzyazı içeren dosyanın
(text) virüs | açıklanan minimum gereksinimleri karşılar.
inherently (doğal olarak)
Windows 2000 Servers are |
taşıma ihtimali yok.
"TRUVA ATI" (TROJAN HORSE) NEDİR?
Truva
atı da | inherently multi-user capable in certain ways.
Türkçesi: Windows 2000 sunucuları |
aslında "virüs" ile eşdeğer. Tek farkı ilk anda
aldığınız programın | doğal olarak belirli şekillerde çok kullanıcıdır.
Dictates (zorla kabul ettirmek zorunlu |
| yararlı birşeyler yaptığını sanıyorsunuz ancak zararlı olduğunu daha
sonra anlıyorsunuz. | yolu tarif etmek)
Hardware desing dictates which configuration should be used?
Türkçesi: |
Söz gelimi sadece bir virüs bulaştırmak için yazılmış
bir oyun | Donanım tasarımı hangi yapılandırmanın kullanılacağını belirtir.
Relational model dictates that |
programı. Oyunu çalıştırıp oynuyorsunuz; ve sonra ..........
BİLGİSAYARA
VİRÜS BULAŞIP | each row in a table be unique.
Türkçesi: İlişkisel model tablo |
BULAŞMADIĞINI TESPİT ETME
Eğer bilgisayarınıza virüs bulaşmışsa bu durumda
bilgisayarınızda "olağan | içindeki her satırın benzersiz olmasını zorunlu kılar.
Literally (kelimesi kelimesine |
dışı" bazı durumlar gözlemleyebilirsiniz. Bazı virüsler isimleri ile
ilgili bir | tam tamına)
A subquery is literally a query within a query. |
mesajı ekranınıza getirebilir. Bazıları makinanızın çalışmasını yavaşlatabilir ya
da kullanılabilir |
Türkçesi: Bir alt sorgu tam tamına bir sorgu içindeki diğer |
| hafızanızı azaltır. Bu son iki sebep sırf virüs
yüzünden olmasa | bir sorgudur.
Literally thousands of companies offer Web hosting services. |
| da gene de şüphelenmekte fayda var. Bilgisayarınızın virüs
kapıp kapmadığını |
Türkçesi: Binlerce şirket Web barındırma hizmeti sunar.
Overlap (örtüşmek üzerini kaplamak)
Microsoft |
saptayan "anti-virüs" programları da var. Bu programlar bilgisayarınızın
virüs kapabilecek | Internet Security and Acceleration (ISA) Server enables the overlap of |
her tarafını (hafıza boot sector çalıştırılabilir programlar dökümanlar
vb) tararlar. | Internet Protocol (IP) address ranges to be created in the |
Bu programların virüs saptama yöntemleri 2 türlüdür:
•
Kendi veritabanlarındaki | LAT.
Türkçesi: Microsoft Internet Security and Acceleration (ISA) Server LAT |
| virüslerin imzalarını (virüsün çalışmasını sağlayan bilgisayar programı parçası)
bilgisayarınızda ararlar. | içinde oluşturulan IP adresi aralığıyla örtüşmesi sağlar.
Setting (ayarlamak)
If you |
• Programlarınızı virüs olabilecek zararlı kodlara karşı analiz
edebilirler.
Günümüzdeki | change settings on the Alarms tab in the Power Management |
| popüler anti-virüs programlarının veri tabanlarında 1000lerce virüs imzası
ve bunların | tool and then change settings using the Power Meter icon |
varyantları vardır. Bu veri tabanları yeni çıkan virüsleri
de ekleyerek | on the taskbar the settings you previously changed on the |
| sık aralıklarla güncellenir. Bütün virüs programları 3 temel
işleve sahiptir | Alarms tab are lost when you shut down Windows.
Türkçesi: Power |
:
1. Virüs Arama bulma (virus scanner)
2.
Bulunan virüsü | Management aracı içindeki Alarms sekmesindeki ayarlamaları değiştirir ve ardından görev |
temizleme (virus cleaner)
3. Bilgisayarınızı virüslerden korumak için
bir koruyucu | çubuğundaki Power Meter simgesini kullanan ayarları değiştirin Windows'u kapattığınızda Alarm |
kalkan oluşturma (virus shielder)
Virüs kalkanları bilgisayarınız her
açıldığında kendiliğinden | sekmesindeki daha önce değiştirdiğiniz ayarlar kaybolur.
Specify (belirlemek)
When you set |
devreye giren ve her yeni program çalıştırdığınızda bilgisayarınıza
kopyaladığınızda (başka | the properties of a Windows-based executable file you cannot specify |
bir bilgisayardan internet üzerinden disketten vb) bunları kontrol
eden ve | the working directory.
Türkçesi: Bir Windows-tabanlı çalıştırılabilir dosyasını özelliklerini ayarlarsanız çalışma |
| tanımlayabildiği virüs bulursa sizi uyaran ve virüs temizleme
modülünü harekete | dizinini belirleyemezsiniz.
Consist of (-den oluşmak)
With the Information Store Viewer |
geçirebilen araçlardır.
VİRÜS TEMİZLEME:
Bir programın virüslü olduğundan
şüpheleniyorsanız bu | (Mdbvue32.exe) you can view or set details about a user's |
durumda öncelikle sakin olun. Yapacağınız ilk iş o
an kullandığınız | message storage files which consist of the private information store |
tüm uygulamaları kapatmak yaptığınız işleri saklamak. Ardından bir
antivirüs programı | the personal folder file (.pst) and the offline folder file |
ile bilgisayarınızı (gerekirse disket(lerin)izi tarayın. Her zaman için
kullandığınız antivirüs | (.ost).
Türkçesi: Information Store Viewer ile kullanıcının mesaj depolama dosyalarını görebilir |
programının yeni bir sürümünü elde etmeye çalışın.
Eğer
bilgisayarınızın sistem | ya da ayrıntılarını ayarlayabilirsiniz.
Contains (içermek)
In Excel if you move |
alanları da etkilenmişse bu durumda bilgisayarınızı kapatın. Ardından
bilgisayarınızı "temiz | the mouse pointer over a cell that contains a hyperlink |
bir sistem disketi" ile açın. Bu yüzden herzaman
böyle bir | the ToolTip you created for the hyperlink may not appear.
Türkçesi: |
disket bulundurmak faydalı olacaktır (windows95 için Rescue Disk).
Daha sonra | Excel'de fare işaretçisini köprü içeren bir hücre üzerine getirirseniz köprü |
bir virüs tarama/temizleme programı ile bilgisayarınızı tarayın.
VİRÜSLERDEN
KORUNMANIN YOLLARI: | için oluşturduğunuz ToolTip belirmeyebilir.
II. Uygulama
Aşağıdaki terimleri içeren cümleler kurmaya |
En iyi korunma yolu şüpheli programları güvenmediğiniz İnternet
sitelerinden aldığınız | çalışın:
Corresponding (karşılık gelmek)
Örnek: every table correspons another table in |
| programları hemen kontrol etmeden çalıştırmamak. Dışardan bir program
aldığınızda "Mutlaka | target.
Substitute (yerine koymak vekalet etmek)
Holds (tutmak)
Available (kullanılabilir uygun mevcut)
Along |
| Bır Virüs Tarayıcı İle" kontrol edin. Sonra çok
başınız ağrıyabilir. | with (Birlikte)
in terms of ('a göre)
Örnek: Make a good backup |
Ancak bu korunma önlemi de yetmeyebilir. Virüsler yanında
çalıştırdığınızda bilgisayarınızın | plan in terms of good administrator' habit.
Prompts (istemek sormak)
Encounter |
önemli dosyalarını silen disklerinizi formatlamaya çalışan ve ilk
anda yararlı | (karşılaşmak)
inherently (doğal olarak)
Overlap (örtüşmek üzerini kaplamak)
Setting (ayarlamak)
Specify (belirlemek)
Consist of (-den |
| gibi görünen (sözgelimi ilk anda bir oyun programı
olduğunu sanırsınız) | oluşmak)
(...) lineimg" /> bilgisayarınıza kopyaladığınızda (başka bir bilgisayardan internet |
programlar da var.
Bu programlar genellikle illegal programların
bulunduğu birtakım | üzerinden disketten vb) bunları kontrol eden ve tanımlayabildiği virüs bulursa |
kontrolsüz FTP sitelerinde web sitelerinde bulunmaktadır.
Bu tip
programların dağıtıldığı | sizi uyaran ve virüs temizleme modülünü harekete geçirebilen araçlardır.
VİRÜS |
| önemli yerleden biri de haber gruplarıdır (usenet news).
Aldığınız bir | TEMİZLEME:
Bir programın virüslü olduğundan şüpheleniyorsanız bu durumda öncelikle sakin |
mailin sonuna eklenen ve "lütfen ilişikteki kısa programı
çalıştırın size | olun. Yapacağınız ilk iş o an kullandığınız tüm uygulamaları kapatmak |
| çok güzel bir yeni yıl kutlaması mesajı veriyor"
gibi bir | yaptığınız işleri saklamak. Ardından bir antivirüs programı ile bilgisayarınızı (gerekirse |
mesaj görür eklenmiş programı alır ve çalıştırırsanız başınız
muhtemelen dertte | disket(lerin)izi tarayın. Her zaman için kullandığınız antivirüs programının yeni bir |
olacak demektir. Programı alırsınız içinden hiç virüs çıkmaz.
Ama aldığınız | sürümünü elde etmeye çalışın.
Eğer bilgisayarınızın sistem alanları da etkilenmişse |
program çalıştırıldığında aslında makinanıza ciddi zararlar veren bir
algoritmayı doğrudan | bu durumda bilgisayarınızı kapatın. Ardından bilgisayarınızı "temiz bir sistem disketi" |
çalıştırıyor olabilir. Bu yüzden çok dikkatli olmak lazım.
Son pişmanlık | ile açın. Bu yüzden herzaman böyle bir disket bulundurmak faydalı |
fayda etmiyor.
Önemli dosyalarınızın (sistem dosyaları önemli kişisel
dosyalar vb) | olacaktır (windows95 için Rescue Disk). Daha sonra bir virüs tarama/temizleme |
yedeklerini almaya çalışın ve de şüpheli birşekilde aldığınız
bir programı | programı ile bilgisayarınızı tarayın.
VİRÜSLERDEN KORUNMANIN YOLLARI:
En iyi korunma |
hemen silin.
Bilgisayarınıza eğer imkanınız varsa bir virüs
koruyucu kalkan | yolu şüpheli programları güvenmediğiniz İnternet sitelerinden aldığınız programları hemen kontrol |
programı yükleyin. Bu da sizi bir miktar koruyacaktır.
Bu programların | etmeden çalıştırmamak. Dışardan bir program aldığınızda "Mutlaka Bır Virüs Tarayıcı |
seçenekleri ile biraz oynayarak tam kullanımını öğrenin. Bazıları
disk formatlama | İle" kontrol edin. Sonra çok başınız ağrıyabilir. Ancak bu korunma |
dosya silme vb gibi konularda kullanıcıyı uyaran özelliklere
sahiptir.
INTERNET'TEN | önlemi de yetmeyebilir. Virüsler yanında çalıştırdığınızda bilgisayarınızın önemli dosyalarını silen |
ALDIĞIM E-POSTA'DAN BİLGİSAYARIM VİRÜS KAPABİLİR Mİ?
Bu soruya
günümüzde kolayca | disklerinizi formatlamaya çalışan ve ilk anda yararlı gibi görünen (sözgelimi |
| "hayır" demek ne yazık ki tam mümkün değil.
e-posta programları | ilk anda bir oyun programı olduğunu sanırsınız) programlar da var. |
ve protokoller çok gelişti. Ama gene de e-mail
ile virüs |
Bu programlar genellikle illegal programların bulunduğu birtakım kontrolsüz FTP sitelerinde |
bulaşmasının çok çok zor olduğunu söyleyebiliriz. Öncelikle
•
Sadece düz | web sitelerinde bulunmaktadır.
Bu tip programların dağıtıldığı önemli yerleden biri |
yazı içeren bir e-postayı okumakla sisteminize virüs filan
bulaşmaz.
• | de haber gruplarıdır (usenet news). Aldığınız bir mailin sonuna eklenen |
| Eğer aldığınız e-posta ile birlikte bir "attachment (eklenmiş
dosya)" varsa | ve "lütfen ilişikteki kısa programı çalıştırın size çok güzel bir |
(eklenmiş dosya herhangi bir çalıştırılabilir (executible) dosya olabilir)
mailinizi okuyup | yeni yıl kutlaması mesajı veriyor" gibi bir mesaj görür eklenmiş |
| gelen dosyayı diskinize saklamakla "o dosya virüslü dahi
olsa" yine | programı alır ve çalıştırırsanız başınız muhtemelen dertte olacak demektir. Programı |
virüs bulaşmaz. Tabii eklenmiş dosyayı çalıştırırsanız ve o
dosya da | alırsınız içinden hiç virüs çıkmaz. Ama aldığınız program çalıştırıldığında aslında |
virüslü ise sisteminize virüs bulaşabilir. Bu tamamen sizin
sorumluluğunuz.
Yıllar | makinanıza ciddi zararlar veren bir algoritmayı doğrudan çalıştırıyor olabilir. Bu |
içinde mail programları oldukça gelişmiştir. bazı özel tekniklerle
mail içine | yüzden çok dikkatli olmak lazım. Son pişmanlık fayda etmiyor.
Önemli |
| "doğrudan çalıştırılabilir kod" ekleme olanağı vermektedir. Daha çok
yeni olan | dosyalarınızın (sistem dosyaları önemli kişisel dosyalar vb) yedeklerini almaya çalışın |
bu kullanım tüm potansiyel virüs saldırılarına açıktır. Dolayısıyla
size gelen | ve de şüpheli birşekilde aldığınız bir programı hemen silin.
Bilgisayarınıza |
bir maili okumadan önce "konusuna" ve "kimden gönderildiğine"
ayrıca "uzunluğuna" | eğer imkanınız varsa bir virüs koruyucu kalkan programı yükleyin. Bu |
bakıp ona göre bir karar verebilirsiniz. Kullandığınız mail
programı bazı | da sizi bir miktar koruyacaktır. Bu programların seçenekleri ile biraz |
seçeneklerini değiştirirseniz maili okumak için açtığınız anda sizin
onayınızı almadan | oynayarak tam kullanımını öğrenin. Bazıları disk formatlama dosya silme vb |
aslında bir program olan ilgili kod çalışmaya başlayabilir.
Şimdi
burada internette | gibi konularda kullanıcıyı uyaran özelliklere sahiptir.
INTERNET'TEN ALDIĞIM E-POSTA'DAN BİLGİSAYARIM |
| herhangi bir Web sitesine girdiğimizde de bilgisayara virüs
bulaşabilir mi? | VİRÜS KAPABİLİR Mİ?
Bu soruya günümüzde kolayca "hayır" demek ne |
diye bir soru sorabilirsiniz. Hayır bulaşmaz. web sayfalarını
oluşturmada kullanılan | yazık ki tam mümkün değil. e-posta programları ve protokoller çok |
HTML sabit diske yazma/silme vb yapılmasına izin vermez.
Bunun yanında | gelişti. Ama gene de e-mail ile virüs bulaşmasının çok çok |
| web sayfalarında çok kullanılan Java ve JavaScript ile
yazılmış web | zor olduğunu söyleyebiliriz. Öncelikle
• Sadece düz yazı içeren bir |
uygulamaları da diskinize kesinlikle hiçbirşey yazmaz hiçbirşeyi silmez.
Bu yüzden | e-postayı okumakla sisteminize virüs filan bulaşmaz.
• Eğer aldığınız e-posta |
gönül rahatlığı ile web üzerinde dolaşabilirsiniz. Ancak rastladığınız
programları alıp | ile birlikte bir "attachment (eklenmiş dosya)" varsa (eklenmiş dosya herhangi |
kontrolsüz çalıştırırsanız o zaman durum değişir!
VİRÜSLERİN ZARARLARI:
• Ekranınıza | bir çalıştırılabilir (executible) dosya olabilir) mailinizi okuyup gelen dosyayı diskinize |
can sıkıcı mesajlar çıkararak çalışmanızı bölebilir/engelleyebilir.
• Bilgisayarınızın
hafızasını ve/veya | saklamakla "o dosya virüslü dahi olsa" yine virüs bulaşmaz. Tabii |
disk alanını kullanarak bu kaynaklara verimli olarak erişiminizi
engelleyebilir.
• | eklenmiş dosyayı çalıştırırsanız ve o dosya da virüslü ise sisteminize |
Kullandığınız dosyaların içeriklerini bozabilir/silebilir.
• Kullandığınız bilgisayar programlarını
bozabilir çalışmalarını | virüs bulaşabilir. Bu tamamen sizin sorumluluğunuz.
Yıllar içinde mail programları |
yavaşlatabilir.
• Sabit diskinizin tamamını ya da önemli
dosyaların olduğu | oldukça gelişmiştir. bazı özel tekniklerle mail içine "doğrudan çalıştırılabilir kod" |
kısımlarını silebilir.
| ekleme olanağı vermektedir. Daha çok yeni olan bu kullanım tüm |