fatihdernegi . Archive starting from 1 Hundreds . Iskelet Sistemi Ilginç Bilgiler

Iskelet Sistemi Ilginç Bilgiler

İskelet Sİstemİ İSKELET SİSTEMİ Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü	(...) Hayvanlarda DolaŞim Sİstemİ HAYVANLARDA DOLAŞIM SİSTEMİ.doc (...) "
şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların çoğunda	border="0" alt="" title="," class="inlineimg" />KalçaParmak kemikleri arasındakidizdirsek eklemleri. Kemikleşmede rol alan
vücuda destek olan koruyan ve kaslara bağlanarak hareketi sağlayan iskelet	yapılar: 1-Hormonlar: a)STH b)Kalsitonin c)Parathormon 2-Vitaminler:A-C-D vitaminleri 3-Dengeli ve yeterli beslenme 4-Kalıtım 5-Spor 6-Güneş ışınları IV-Kaslar A-Omurgasızlarda kaslar
sistemi bulunur. Hayvanlarda görülen iskelet dış ve iç iskelet olmak	ve hareket: a-Süngerler ve sölentera grubuna ait canlılarda kas özelliğine sahip
üzere iki tiptir. 1. Dış İskelet Dış iskelet özel hücreler tarafından	hücrelerle hareket sağlanır.Özelleşmiş kas dokusu bulunmaz b-Solucanlarda yumuşakçalarda ve derisi dikenlilerde
dışarıya salgılanan organik ve inorganik maddelerden meydana gelir. Dış iskelete	hareket düz kaslarla sağlanır. Vücud hareketinin yavaş olmasının nedeni budur c-Eklem
sahip canlılarda iskelet görevi yapan kısımlar vücut dışında bulunduğu için	bacaklılarda vücud hareketi çizgili kaslarla sağlanır.Hareket hızlıdır. B-Omurgalılarda kaslar ve hareket: *Omurgalılarda
kaslar iskelete içeriden bağlanır. Eklem bacaklılarda ve bazı yumuşakçalarda görülür. Dış	kaslar vücud hareketinde ve bazı organların hareketinde rol alır. *Beyinkaraciğerdalakböbrekpankreas kılcal
iskelet büyümeyi sınırlandırır. Bu nedenle dış iskelete sahip hayvanlar gelişme	damarlarakciğerler gibi organların yapısında kas bulunmaz. *Bazı organların (Kalpyemek borusumideince ve
döneminde iskeletini ya tamamen atarlar veya daha büyüğünü oluştururlar. Bu	kalın barsaklaridrar kesesi ve kanalları) yapısını oluşturur. *Mezoderm orijinlidir *Kas hücreleri asetil
olaya deri veya kabuk değiştirme denir. 2. İç İskelet İç iskelet	kolinle uyarılır C-Kasların görevleri: 1-Hareket 2-Madde taşınması 3-Şekil ve korumanın gerçekleşmesi 4-Isı
embriyonun mezoderm (orta deri) tabakasından farklılaşır. Genellikle kıkırdak ve kemikten	üretimi D-Kasılan kaslarda görülen fizyolojik değişmeler (Huxley in kayan flamentler teorisi) I-Gevşeyen kas Gevşeyen
meydana gelir. Kaslar iskelete dışarıdan bağlanır. Canlının büyümesini sınırlandırmaz. Aksine	kaslarda görülen değişmeler: 1-A bandı değişmez 4- Sarkomerin boyu uzar 2- I
boyca uzamayı sağlar. Omurgasızlarda yaygın olarak iç iskelet görülmez. Sadece derisi	bandı uzar 5-Z çizgileri uzaklaşır 3- H-bandı belirginleşir II-Kasılan kas: Kasılan kaslarda
dikenlilerde gelişmiş bir iç iskelet vardır. Omurgalılarda iç iskelet kıkırdak	görülen değişmeler: 1-A bandı değişmez 4-Z çizgileri yaklaşır 2-I bandı kısalır 5-Sarkomerin
ve kemik dokudan meydana gelmiştir. B. İNSANDA İSKELET SİSTEMİ İnsanda iskelet	boyu kısalır 3-H bandı ortadan kalkar E-Kasılan kaslarda görülen kimyasal değişmeler Kasılan kaslarda: 1-ATP
sistemi kemikler kıkırdak yapılar ve eklemlerden meydana gelir. 1. Kemiklerin	yıkımı artar 2-Kreatin fosfat yıkımı artar 3-Glikoz yıkımı artar 4-Glikojenin hidrolizi
Yapısı Kemiklerde bulunan % 25 su % 45 inorganik madensel	artar 5-Laktik asit oranı artar 6-CO2 oranı artar 7-Isı yükselir 7-Sarkoplazmada Ca
tuzlar (kalsiyum fosfat kalsiyum karbonat magnezyum fosfat az miktarda sodyum	oranı artar F-Kaslarda enerji kaynakları(sırası ile) 1-ATP 2-Kreatin fosfat 3-Glikoz 4-Glikojen 5-
ve demir) kemiğin sert yapısını % 30 organik maddeler ise	Laktik asit 6- Yağ asitleri 7- Protein G-Kaslarda enerji kullanımı (Aktif
esnekliği sağlar. Canlı kemik hücrelerine osteosit ve bu hücreler tarafından	ise) sırası ile: 1.ATP 2.Kreatin fosfat 3-O2 siz solunum 4-O2li solunum Not:Normal
salgılanan organik ara maddeye osein denir. Bu iki yapı kemik	şartlarda kaslarda O2 li solunum yapılır.Yüksek performanslı kas hareketleri başladığında
dokusunu meydana getirir. Kemikler yapıları yönüyle iki kısma ayrılır. a. Sıkı	ilk önce O2 li solunumla karşılanan enerjinin yerine zamanla O2
Kemik Dokusu : İskeleti oluşturan bütün kemiklerin dış yüzeyi ile	siz solunumla elde edilen enerji alır. Kas kasılması ile ilgili
uzun kemiklerin gövdesi sıkı kemik dokusundan meydana gelir. Bu doku	grafikler: 1-Tek sarsı grafiği. Yorgun kas grafiğinin özellikleri: 1-Gizli evre uzar 2-Kasılma
iç içe daireler halinde sıralanmış lamelli yapıdadır. Lamellerin ortasında kan damarları	şiddeti düşer 3-Gevşeme tam olmaz 4-Sarsı süresi uzar 3-Tam olmayan tetanos Birikim) Kaslara
ve sinirlerin geçtiği Havers kanalı bulunur. Havers kanalındaki kan damarlarından	ard arda uyaranlar gönderildiğinde kaslar tam gevşemeden gelen uyarılarla tekrar
kemik hücrelerine besin ve oksijen iletilirken artık maddeler aynı yoldan	kasılır.Bu kasılma önceki kasılmadan daha şiddetli gerçekleşir.Gittikçe artan şiddetle kasılan
geri alınır. Havers kanallarını birbirine bağlayan yan kanallara da Volkman kanalları	kaslar bir süre sonra uyarılardan etkilenmez ve yorgunluk gösterir. 4-Tam tetanosFizyolojik
denir. Ortasında havers kanalı etrafında halkasal kemik hücreleriyle aralarını boşluk	tetanos) Kaslara devamlı uyaran gönderildiğinde gittikçe artan bir şiddetle kasılırlar.Kaslar bu
bırakmadan doldurmuş ara maddeden yapılmış lamelli birimlere Havers sistemi denir. b.	sürede kasılı kalırlar. Bir süre sonra yorgunluk gösterirler.Arda arda gelen
Süngerimsi Kemik Dokusu : Kırmızı kemik iliği ve düzensiz boşlukların	uyarılarla oluşan sarsılar birbirleri ile kaynaşarak tek bir sarı gibi
bulunduğu ince kemik lamellerinden oluşmuştur. Sıkı kemiğe oranla daha yumuşaktır.	görülür. Kaslarda kasılmanın başlaması: 1-Motor plaklardan asetil kolin salgılanır 2-Asetil kolin kas
Uzun kemiklerin baş kısmı ile diğer kemiklerin iç kısmında bulunur. 2.	hücresi zarının Na iyonlarına geçirgenliğini artırır 3-Kas hücresi zarından içeri Na
Kemik Çeşitleri İskeletin yapısında bulunan kemikler üç çeşittir. a. Uzun Kemikler	iyonları girerek aksiyon potansiyelini başlatır. 4-Aksiyon potansiyeli sarkoplazmik retikulumlar da depolanmış
: Kol ve bacaklarda bulunur. Uzun kemiği dıştan saran kemik	Ca iyonlarının sarkoplazmaya geçmesine neden olur 5-Ca iyonları Aktin-Miyozin kompleksleri arasına
zarı (periyost) kemiğin enine büyümesini onarılmasını ve beslenmesini sağlar. Ayrıca	yayılarak kasılmanın başlamasına neden olur. 6-Kasılma bittikten sonra Ca iyonları sarkoplazmik
periyost kemiğin sertleşmesine de katkıda bulunur. Uzun kemiğin başı ile	retikuluma geri pompalanır.(Aktif taşıma) Not:Kasılmanın enerji kaynağı ATP 1-Miyozinin aktin flamentini
gövdesi arasında bulunan kıkırdak tabakası kemiğin boyuna büyümesini sağlar. Uzun	çekmesinde (Çoğu) 2-Ca iyonlarını sarkoplazmik retikuluma pompalamak 3-Na iyonlarını kas hücresi zarından
kemiklerin iç kısmındaki kanalda akyuvarların oluşumunu sağlayan sarı kemik iliği	dışarı pompalamak için kullanılır Kaslarda kasılma hızı: Memeli vücudunda bulunan kasların uyaranlara
bulunur. Kemik başlarını iç kısmı sünger gibi düzensiz gözenekli bir	verdikleri tepkilerin hızında önemli farklar vardır.Bu kasların uyaranlarla oluşturdukları sarsı
yapıdadır. Gözeneklerin içinde kırmızı ilik bulunur. Kırmızı kemik iliği kan	süreleride farklıdır. I=Hızlı tepkilerin oluşumunda rol alan kaslar (Göz kasları) II-Orta hızlı
hücrelerinin üretildiği iliktir. b. Kısa Kemikler : Omurgada el ve	tepkilerin oluşumunda rol alan kaslar (Hareket kasları) III-Yavaş tepkilerin oluşumunda rol
ayak bileklerinde bulunur. Sarı ilik kanalı bulunmaz. Yaklaşık olarak eni	alan kaslar (Denge kasları) Hareketin oluşumunda kasların çalışma şekli. 1-Antagonist çalışma:Bir hareketin
boyu ve kalınlığı eşit olan kemiklerdir. c. Yassı Kemikler : Göğüs	oluşması için biri kasılırken diğeri gevşeyen kasların çalışma biçimidir. 2-Sinerjit çalışma:Bir
kafatası kürek ve kaburga kemiklerinden ibarettir. Yassı kemiklerde sarı ilik	hareketin oluşması için birlikte kasılıp birlikte gevşeyen kasların çalışma biçimidir. Not:Bir
kanalı bulunmaz. Bu tip kemiklerde süngerimsi kemik dokusu sıkı kemik	hareket için antogonist olan kaslar başka bir hareket için sinerjit
dokusundan fazladır. Eni ve boyu fazla kalınlığı çok az olan	olabilirler.
kemiklerdir. Yassı ve kısa kamiklerin süngerimsi dokuları içinde uzun kemiklerin baş
kısmında olduğu gibi alyuvarların yapımını sağlayan kırmızı kemik iliği bulunur 3.
Kemik Oluşumu ve Kontrolü Kemiklerin sağlıklı olarak büyüyüp gelişebilmesi için
bir yandan yeterli miktarda kemik hücresinin yapılması bir yandan da
yeterli ara maddenin oluşması gerekir. Bu olaylar bazı iç ve
dış faktörler tarafından düzenlenir. Kemik oluşumunda etkili olan faktörleri teker
teker inceleyecek olursak; a. Hormonlar : Kemiğin sertleşmesi için gerekli olan
Ca P K minerallerinin kemiğe geçmesi ve bunların kandaki miktarının
belirli bir seviyede tutulması gerekir. Özellikle kalsiyumun kemikten kana kandan
kemiğe geçişi tiroid bezinden salgılanan kalsitonin (tirokalsitonin) hormonu ve paratiroid
bezinden salgılanan parathormon ile düzenlenir. Hipofiz bezinden salgılanan büyüme hormonu
(STH) yetersiz olduğunda cücelik (nanizm) aşırı salgılandığında devlik hali (jigantizm)
ortaya çıkar. Timus bezi hormonu embriyonik gelişimde iskeletin oluşumunda etkilidir. b.
Vitaminler : D vitamini kemiklerde Ca ve P birikmesini sağlayarak
kemiklerin sertleşmesini sağlar. D vitamini eksikliğinde bağırsaktan kalsiyum ve fosfatın
emilmesi azalır. Sonuçta kemiklerde yumuşama ve eğilme olur. Bu da
çocuklarda raşitizm yetişkinlerde ise osteomalazi denen kemik hastalığını yapar. c. Mineraller
: Kalsiyum mağnezyum fosfor kemiklerin yapısında bulunur. Büyüme ve hamilelik
sırasında çok miktarda alınması gereklidir. d. Genetik Faktörler : Kemiğin büyümesi
ile son şeklini almasında genetik faktörler de önemlidir. 4. İskelet Sisteminin
Görevleri Vücudun çatısını oluşturmak. Vücuda diklik ve sertlik sağlamak. Bazı iç
organları dış etkenlerden korumak. İç organlara ve kaslara bağlanma yüzeyi
sağlamak. Eklemlerin yardımıyla vücuda hareketlilik sağlamak. Vücudun ihtiyacı olan bazı minarelleri
depo etmek. Kan yapımında görev almak. 5. İnsan İskeletinin Bölümleri İnsan
iskeleti baş gövde ve üyeler iskeleti olmak üzere üç kısımda
incelenir. a. Baş İskeleti : Kafatası yüz ve çene kemiklerinden oluşur.
Genellikle oynamaz eklemlidir. b. Gövde İskeleti : Göğüs kemiği kaburga kemikleri
omurgayı oluşturan omurlar omuz ve kalça kemerlerini oluşturan kemikler iskeletin
gövde bölümünde yer alır. Genelde yarı oynar eklemlidir. c. Üyeler İskeleti
: Üyeler üstte omuz kuşağı ile gövdenin üst kısmına bağlanmış
olan üst üyeler (kollar) altta kalça kuşağı ile gövdenin alt
kısmına bağlı olan alt üyeler (bacaklar) olmak üzere iki bölümden
meydana gelir. Oynar eklemlidir. 6. Eklemler Kemiklerin bağlanma yerleri olan eklemler
üç grupta toplanır. a. Oynamaz Eklemler : Kafatası kalça kemiği leğen
kemiği gibi iskeletin hareket etmeyen kısımlarındaki kemiklerde görülür. Eklemleşen kemikler
çok sıkı bir şekilde birbirlerine testere dişi gibi girinti ve
çıkıntılarla bağlanmışlardır. Eklem kapsülü ve sıvısı yoktur. b. Yarı Oynar Eklemler
: Omurlar arasında ve göğüs kafesinde görülen eklemlerdir. Omurlar arasındaki
kıkırdak diskler esneklik sağlanmasında yardımcı olur. Bu yapı yumurta akına benzeyen
bir salgı meydana getirir. Eklem boşluğunda toplanan bu sıvı (=
eklem sıvısı) eklem uçlarının kayganlığını sağlar. Eklem kemiklerinin baş kısmında
bulunan kıkırdak tabakaları hareket sırasında kemiğin başlarının birbirine değerek aşınmasını
önler. Eklem bölgesinde bir kemikten diğerine uzanan bağ dokusundan meydana
gelmiş eklem bağı bulunur. Bütün bu yapılar ekleme sağlamlık ve
hareket kolaylığı sağlar. C. ÇEŞİTLİ VÜCUT ÖRTÜLERİ Omurgalı hayvanların vücut örtüleri deridir.
Deri üst deri (epidermis) ve alt deri (dermis) olmak üzere
iki kısımdan oluşur. İnsan derisi de diğer memelilerin derisine benzer şekilde
epidermis ve dermisten meydana gelir. Derinin başlıca görevleri; Vücuda mikropların girmesini engeller.
O2 ve CO2 alışverişine yardım eder. Terleme ile hem boşaltıma
yardımcı olur hem de vücut ısısının düzenlenmesini sağlar. Yapısında bulunan
duyu reseptörleri sayesinde sıcaklık soğuk sertlik yumuşaklık basınç ve ağrı
gibi uyartıları algılar. Hassas dokuları dış etkilerden korur. Zararlı ışınların
vücuda girmesini azaltır veya engeller. KAS SİSTEMLERİ Kaslar canlı organizmada hareket
sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma
yeteneğine sahip olmalarıdır. A. KAS ÇEŞİTLERİ Kaslar anatomik yapılarına ve çalışma özelliklerine
göre; çizgili kas düz kas ve kalp kası olarak ayrılır. 1.
Çizgili Kaslar (İskelet Kasları) Çizgili kas hücreleri uzun ve silindir şeklinde
hücrelerdir. Bir kas teli boyunca birden çok çekirdek bulunur. Kas
hücrelerinin sınırları belirli değildir ve sitokinez (sitoplazma bölünmesi) görülmez. Beynin
kontrolünde isteğimizle çalışırlar. Düz kasa oranla daha hızlı kasılırlar. Eklem
bacaklılardaki kaslar bu tiptendir. Çizgili kas liflerinde açık ve koyu
bantlar özel proteinlerin farklı düzende sıralanmasından oluşur. Bu proteinler aktin
(açık) ve miyozin (koyu) dir. 2. Düz Kaslar Düz kas hücreleri
mekik şeklinde olup Otonom sinir sisteminin kontrolünde isteğimiz dışında çalışırlar. Kasılmaları
yavaş ve düzenlidir. Omurgalılarda sindirim solunum dolaşım üreme ve boşaltım
sistemlerinin duvarlarında bulunur. Eklem bacaklılar hariç omurgasız hayvanlar düz kaslara
sahiptir. Her hücrede bir tane çekirdek bulunur. 3. Kalp Kası
(= Miyokard) Çizgili kas yapısındadır isteğimiz dışında çalışır. Liflerindeki telcikler tek
çekirdeklidir. Çekirdekler hücrenin ortasında bulunur. Kalp kası dallanmış bir yapıya
sahiptir. Kas telleri kısa boyludur. Birbirine bağlandıkları yerlerde ara diskler
bulunur. B. ÇİZGİLİ KASLARIN ÇALIŞMASI Çizgili kasların kasılması aktin ve miyozin
iplikçiklerinin birbiri içine kaymasıyla oluşur (Kayan iplikler hipoaaai). Bir çizgili
kas demeti boyunca ışığı az ve çok kıran bölgeler vardır. Bunlardan
açık renkli olanlar aktin ipliklerinden oluşmuş olup I bandı adını
alır. Koyu renkli olanlar miyozinden meydana gelir ve A bandı
adını alır. I bandının ortasındaki birleşme noktalarına Z çizgisi denir.
İki Z çizgisi arasında bulunan bölgeye sarkomer denir ve kasılmanın
birimi olarak kabul edilir. A bandının ortasındaki açık görünen bölgeye
ise H bandı denir

fatihdernegi