Toprağın tanımı ve oluşumu
TOPRAĞIN TANIMI ve
OLUŞUMU
Yeryüzündeki | (...) Dünyada Türkiye
DÜNYADA TÜRKİYE Türkiyenin konumu:Bir ülkenin coğrafi |
kara parçaları toplam yeryüzü alanının %29.2sini oluşturmaktadır. Dünyamızda
kutuplarla birlikte | konumu deyince yeryüzünün neresinde bulunduğu kıtalara öteki ülkelere denizlere ticaret yollarına göre anlaşılır.Konumun çok |
altı kara parçası bulunmaktadır. Kara parçalarının derinlikleri insanlar
için önemli | önemli sonuçları vardır.Ülkelerin bir çok özellikleri buna bağlıdır.Hatta bazı bilginler |
petrol ve madenleri içermektedir. Canlıların besin ihtiyacı ise
derinliklerden değil | coğrafi konumu ülkelerin alın yazısına benzetirler.Buna göre ülkelerin geçmişi tarihteki rolleri bugünkü |
yüzey tabakalarındaki canlı üretimlerden karşılanır. Toprak deyimi genellikle
yerkabuğunu oluşturan | durumları ve gelecekleri her şeyden önce konumlarıyla ilişkilidir.İşte bu sebeplerle |
kayaların fiziksel ve kimyasal ayrışması sonucunda biyolojik olayların
da yardımı | ülkeler incelenirken ilk iş olarak coğrafi konumları ele alınır ve |
| ile meydana gelen gevşek yeryüzü örtüsüne verilen genel
addır. Buna | sonuçları araştırılır.Türkiye 36-42 KP arasındadır.Demek ki yerkürenin kuzey yarısında ekvator |
| rağmen toprağın herkes tarafından beklenen faydası ve fonksiyonuna
göre başka | ile kuzey kutbu arasındaki mesafenin ortasına yakın bir yerdedir. yani |
tanımlamaları da vardır. Toprak üzerinde ve içinde geniş
bir canlı | orta kuşağın bu kısmına sıcak orta kuşakya dasubtropikal kuşak adı |
alemini barındıran bitkilerimi durak yeri ve besin kaynağı
olan ve | verilir.Türkiye bu kuşakta 26-45 DM arasında uzanır.O halde yurdumuz başlangıç |
belirli oranda katı sıvı ve gaz içeren maddeler
topluluğunun genel | meridyenine göre doğudadır.İşte Türkiye nin yerküre üzerinde enlem boylam dereceleriyle |
| adıdır. Toprağın meydana gelmesi çok kolay olmamaktadır. Belirli
bir süre | belirtilen bu yerine matematik konumu denir.Türkiyenin başta iklim olmak üzere |
| içinde iklim şartlarının ve bitki örtüsünün ana kayaya
etkisi sonucunda | bazı özellikleri matematik konumuna bağlıdır.Fakat yurdumuzun kıtalara denizlere başlıca ulaşım yollarına |
| ortaya çıkmaktadır. Bu bakımdan bunu kendi isteğimiz doğrultusunda
arttırmak elimizde | büyük nüfus farklı ekonomik bölgelere göre konumun sonuçlarında da önemlidir.Bu |
| değildir. Fakat meydana gelmiş toprağı korumak elimizdedir. Toprağın
meydana gelmesinde | tür konuma özel konum denir.Türkiyeyi dünya üzerinde aynı kuşakta yer |
| beş ana faktör rol oynar. Bunlar: 1-Bitki örtüsü
ve canlılar | alan bir çok ülkelerden ayıran ona özellik veren başlıca sebep |
| 2- İklim 3- Anakaya veya ana madde 4-
Topografya 5- | budur.Yni özel konum şartlarıdır.Bu bakımdan Türkiye dünyanın başlıca hiç bir |
Zaman Toprak besin maddelerini ve suyu depo edebilmektedir.
Bitkiler de | ülkesinde rastlanmayan bazı özellikler gösterir.Kıtaların birbirine en çok yaklaştığı yerdir.Topraklarının |
topraktan bu besin maddelerini ve suyu alarak yapraklarında
dallarında ve | bir kısmı Avrupa da bir kısmı Asya’dadır.Demek ki Türkiye hem |
| çiçeklerinde havanın CO2 ve ışık enerjisi ile birleştirerek
bir takım | bir Avrupa hem de Asya ülkesidir. Avrupa da 2 Asya |
organik bileşikler meydana getirmektedir. Ayrıca toprak içinde yaşayan
çeşitli canlılar | da 4 ülke ile sınır komşusudur.Özel konum bakımından Türkiye’nin ilginç |
toprağın oluşumunda önemli rol oynamaktadır. Toprak içinde yer
alan mikroorganizmalar | bir özelliği şudur:Topraklarımız eski dünyanın merkezinde olduğu halde 3 yönden |
| toprağa düşen çeşitli organik maddeleri parçalayıp ayrıştırırlar. Böylece
toprağın renginin | denizlerle kuşatılmıştır.Topraklarımızın kuzeybatı kısmının ortasında da marmara denizi ve boğazlar |
koyulaşması esmer bir şekil alması bu organik maddeler
sayesinde olur. | yer alır.Bütün bu denizler atlas okyanusunun kıtaya sokulmuş kollardır.Marmara ve |
Organik madde miktarının fazlalığı da toprağın erozyona karşı
mukavemetini arttırır. | boğazlar çok önemli bir yoldur.Çünkü Türkiye toprakları karadenizi akdenizden br |
İklim gerek ana kayayı fiziksel ve kimyasal değişikliğe
uğratarak gerekse | süngü gibi ayırır. Bu iki deniz arasındaki tek bağıntıyı boğazlar |
| bitki örtüsü ve canlılara dolaylı etkisi ile toprak
oluşumunda etkili | ve marmara sağlar. Karadeniz ülkelerinin limanlarından gemilerin öteki ülkelere varabilmeleri |
olan faktördür. Ana kaya ise toprağın hammaddesini teşkil
eder. Toprağın | için mutlaka topraklarımız üzerindeki bu yoldan geçmeleri gerekir. Önemli konum |
oluşum hızı ve bunun derecesi belirli oranlarda arazinin
topoğrafik özelliklerine | özelliklerinden bir başkası Türkiye’nin dünyanın ekonomik siyaset ve kültür bakımından farklı büyük |
bağlıdır. Arazinin düz eğimli veya engebeli olması toprağın
tekstürü ve | bölgeleri arasında bulunmasıdır. Türkiyenin doğu ve güneydoğusunda dünyanın en zengin |
kalınlığında büyük rol oynar. Toprak oluşumu uzun süreyi
kapsayan bir | petrol yataklarına sahip en çok petrol üreten fakat ekonomik bakımdan |
zaman sürecinde gerçekleşir. Zaman toprağın kalınlık derecesinde ve
fazlalaşmasında olgunlaşmasında | geri kalmış ülkeleri yer alır.Petrol yüzünden bütün dünyanın gözü bu |
| önemli rol oynar. B - TOPRAĞIN BAZI ÖNEMLİ
ÖZELLİKLERİ Toprağın | bölge üzerindedir.Kuzey batımızda yoğun nüfuslu ve çok endüstrileşmiş orta ve |
oluşum faktörlerine göre ortaya çıkan çeşitli özellikleri vardır.
Toprakta renk | batı Avrupa ülkeleri vardır.Ekonomik farklı ve birbirine muhtaç bu iki |
bünye yapı kıvam geçirgenlik su ve besin tutma
özelliği reaksiyon | bölgeyi birbirine bağlayan en kısa Karadeniz ve hava yolları Türkiye’den |
durumu tuzluluk organik madde yüzdesi kireç ve bazı
mineral yüzdesi | geçer.Türkiye aynı zamanda İslamiyet’in orta doğuda Hıristiyan Avrupa’ya en fazla |
| ve eğim gibi hususlar toprağın bazı önemli özelliklerini
meydana getirir. | sokulmuş olduğu ülkedir
(...) mages/smilies/smiliv.gif" border="0" alt="" title="," class="inlineimg" /> |
1-Renk Toprağın bileşimi organik madde yüzdesi nem ve
ana maddesine | olgunlaşmasında önemli rol oynar. B - TOPRAĞIN BAZI ÖNEMLİ ÖZELLİKLERİ |
| göre toprağın rengi değişmektedir. Toprağın rengine bakarak bir
çok özellikleri | Toprağın oluşum faktörlerine göre ortaya çıkan çeşitli özellikleri vardır. Toprakta |
| tahmin edilebilir. Mesela; humus yönünden zengin olan toprakta
çevresindeki diğer | renk bünye yapı kıvam geçirgenlik su ve besin tutma özelliği |
| topraklardan daha koyu bir renk tonu dikkati çeker.
2- Bünye | reaksiyon durumu tuzluluk organik madde yüzdesi kireç ve bazı mineral |
| Toprağı meydana getiren değişik irilikteki zerrelerin karışım oranına
toprak bünyesi | yüzdesi ve eğim gibi hususlar toprağın bazı önemli özelliklerini meydana |
| denir. Zerrelerin irilik derecesine göre topraklar değişik isimler
alırlar. Eğer | getirir. 1-Renk Toprağın bileşimi organik madde yüzdesi nem ve ana |
zerrelerin büyüklük derecesi 0.002 mm. den daha küçük
ise kil; | maddesine göre toprağın rengi değişmektedir. Toprağın rengine bakarak bir çok |
| 0.002 ile 0.02 mm. arsında olursa mil; 0.02
mm. ile | özellikleri tahmin edilebilir. Mesela; humus yönünden zengin olan toprakta çevresindeki |
0.2 mm. arasında ise kum diyoruz. 3- Yapı
Toprakta yapı | diğer topraklardan daha koyu bir renk tonu dikkati çeker. 2- |
toprak zerrelerinin kümelenme derecesi biçimleri ve bunun çeşitli
şekillerine denir. | Bünye Toprağı meydana getiren değişik irilikteki zerrelerin karışım oranına toprak |
Yapı itibariyle topraklar; taneli blok prizmatik pul ve
yapışız olarak | bünyesi denir. Zerrelerin irilik derecesine göre topraklar değişik isimler alırlar. |
sınıflandırılabilir. 4- Kıvam Toprakların sertlik sıkılık yapışkanlık plastiklik
organik madde | Eğer zerrelerin büyüklük derecesi 0.002 mm. den daha küçük ise |
yüzdesi kil yüzdesi işleme şartları gibi özelliklerine göre
kıvam değerlendirilmesi | kil; 0.002 ile 0.02 mm. arsında olursa mil; 0.02 mm. |
| yapılır. Buna göre her toprağın kıvamı farklılık gösterir.
Mesela; killi | ile 0.2 mm. arasında ise kum diyoruz. 3- Yapı Toprakta |
topraklar sert ve sıkı kıvamlı olup işlenmesi bir
hayli zordur. | yapı toprak zerrelerinin kümelenme derecesi biçimleri ve bunun çeşitli şekillerine |
Kum yüzdesi fazla olan topraklar ise gevşek topraklardır.
5- Toprak | denir. Yapı itibariyle topraklar; taneli blok prizmatik pul ve yapışız |
Reaksiyonu Toprak suyu iyon halinde birçok madde ihtiva
eden bir | olarak sınıflandırılabilir. 4- Kıvam Toprakların sertlik sıkılık yapışkanlık plastiklik organik |
solisyondan ibarettir. Yani bir karışımdır. Toprak reaksiyonu bu
karışımdaki hidrojen | madde yüzdesi kil yüzdesi işleme şartları gibi özelliklerine göre kıvam |
| ve hidroksil iyonları arasındaki orana göredir. Eğer topraktaki
hidrojen iyonları | değerlendirilmesi yapılır. Buna göre her toprağın kıvamı farklılık gösterir. Mesela; |
fazla ise toprak asit; eğer hidroksil iyonları fazla
ise toprak | killi topraklar sert ve sıkı kıvamlı olup işlenmesi bir hayli |
bazik veya alkalin olarak değerlendirilir.
| zordur. Kum yüzdesi fazla olan topraklar ise gevşek topraklardır. 5- |